پنج پیشنهاد بخش خصوصی برای رفع موانع تجاری با اتحادیه اوراسیا
پنج پیشنهاد بخش خصوصی برای رفع موانع تجاری با اتحادیه اوراسیا
نمایندگان اتاق ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا در مجمع تجاری ایران و اوراسیا بر افزایش مبادلات تجاری دوجانبه به ۲۰ میلیارد دلار، رفع موانع گمرکی و بانکی و توسعه همکاری‌های صنعتی و لجستیکی تاکید کردند. در پایان این مجمع، تفاهم‌نامه همکاری میان اتاق ایران و شورای تجاری اتحادیه اقتصادی اوراسیا به امضا رسید.

به گزارش پرشین خبر از اتاق ایران؛ مجمع تجاری ایران و اوراسیا با حضور نایب‌رئیس اتاق ایران، نمایندگان اتحادیه اقتصادی اوراسیا، نمایندگانی از کشورهای عضو این اتحادیه و فعالان اقتصادی دو طرف در محل اتاق ایران برگزار شد.

 

تجارت ایران و اوراسیا باید به ۱۶ میلیارد دلار برسد
قدیر قیافه نایب‌رئیس اتاق ایران با اشاره به ظرفیت‌های توسعه تجارت با اتحادیه اقتصادی اوراسیا گفت: ارزش تجارت این اتحادیه با کشورهای خارج از آن در سال ۲۰۲۴ حدود ۷۹۵ میلیارد دلار و تجارت میان اعضای آن ۹۵.
۱ میلیارد دلار بود؛ درحالی‌که تجارت ایران و این اتحادیه در سال ۱۴۰۴ به حدود ۷.
۳ میلیارد دلار رسید.

او افزود: با توجه به تفاوت مبنای آماری، نسبت تجارت ایران به تجارت خارجی اتحادیه حدود.
۹۲ درصد برآورد می‌شود.
اگر ایران بتواند سهم خود را از مبادلات این اتحادیه به ۲ درصد برساند، حجم تجارت می‌تواند به حدود ۱۶ میلیارد دلار افزایش یابد.

قیافه با اشاره به موانع توسعه مبادلات تجاری گفت: تکرار آزمون‌های کیفیت، دشواری نقل‌وانتقالات بانکی، هزینه و زمان پیش‌بینی‌ناپذیر حمل‌ونقل و دشواری شناسایی شرکای تجاری معتبر، از جمله مشکلات فعالان اقتصادی است.

او پنج پیشنهاد بخش خصوصی برای رفع این موانع را تشریح کرد و افزود: شناسایی متقابل نتایج آزمون‌ها و گواهی‌های استاندارد، تشکیل کارگروه مالی مشترک برای تسویه با ارزهای ملی، ایجاد بانک اطلاعاتی بنگاه‌ها و فرصت‌های تجاری، تشکیل صندوق‌های مشترک سرمایه‌گذاری و توسعه همکاری میان بازارهای سرمایه کشورهای عضو، از راهکارهای پیشنهادی است.

نایب‌رئیس اتاق ایران گفت: همکاری‌های صنعتی می‌تواند حوزه‌هایی مانند پتروشیمی و پلیمر، مصالح ساختمانی، محصولات معدنی و فلزی، ماشین‌سازی، کشاورزی، صنایع غذایی و تجهیزات صنعتی را دربرگیرد.
تأمین مالی پروژه‌های مشخص و دارای درآمد و توسعه سرمایه‌گذاری متقابل نیز می‌تواند به شکل‌گیری همکاری‌های پایدار کمک کند.

او توسعه کریدور شمال ـ جنوب را از دیگر اولویت‌ها دانست و افزود: ایران تاکنون نتوانسته است به اندازه کافی از ظرفیت جغرافیایی خود در این مسیر بهره ببرد.
تقویت حمل‌ونقل ترکیبی و افزایش قابلیت اتکای این کریدور می‌تواند جایگاه ایران را در تجارت منطقه‌ای ارتقا دهد.

قیافه درباره نقشه راه پیشنهادی بخش خصوصی گفت: تا پایان سال ۲۰۲۷، تشکیل دبیرخانه مشترک اتاق‌های بازرگانی، راه‌اندازی طرح‌های آزمایشی استاندارد و بانک اطلاعاتی مشترک، تعیین چارچوب تسویه مالی و انتخاب ۱۰ پروژه پیشرو پیشنهاد شده است.
در مرحله بعد، گسترش همکاری‌های صنعتی، تشکیل صندوق‌های پروژه و انعقاد قراردادهای بلندمدت و در نهایت، توسعه زنجیره‌های مشترک تولید و صادرات دنبال خواهد شد.

او تأکید کرد: تحقق اهداف تجاری به رفع موانع غیرتعرفه‌ای، تأمین مالی و اجرای پروژه‌های واقعی نیاز دارد و پیشرفت برنامه‌ها باید هر شش ماه یک‌بار ارزیابی شود.
اتاق‌های بازرگانی نیز باید از برگزاری نشست‌ها فراتر بروند و در معرفی شرکای معتبر، تسهیل قراردادها، حل اختلافات و پیگیری موانع تجاری نقش فعال‌تری ایفا کنند.

نایب‌رئیس اتاق ایران در پایان تاکید کرد: معیار موفقیت همکاری‌های ایران و اوراسیا، تعداد تفاهم‌نامه‌ها نیست، بلکه ارزش قراردادهای اجرا شده، سرمایه‌گذاری‌های تحقق‌یافته، رشد صادرات و فرصت‌های شغلی ایجادشده است.

 

آماده گسترش همکاری‌های تجاری با ایران هستیم
در ادامه این نشست، آندری اسلپنف، وزیر تجارت اتحادیه اقتصادی اوراسیا با تأکید بر آمادگی این اتحادیه برای توسعه همکاری‌های تجاری با ایران گفت: با وجود فشارهای خارجی، تجارت میان دو طرف روندی رو به رشد داشته و اعتماد و منافع متقابل در حال تقویت است.

او با اشاره به سابقه ۱۰ ساله همکاری‌های تجاری ایران و اوراسیا افزود: اراده سیاسی لازم برای گسترش روابط اقتصادی وجود دارد و اتحادیه آماده است همکاری با ایران را در ابعاد مختلف توسعه دهد.

وزیر تجارت اتحادیه اقتصادی اوراسیا با اشاره به برگزاری نشست کمیته مشترک با طرف ایرانی گفت: این کمیته می‌تواند در کنار شوراهای تجاری دوجانبه، زمینه تبادل اطلاعات، تعامل بیشتر فعالان اقتصادی و حل‌وفصل مسائل و اختلافات را فراهم کند.

اسلپنف، درباره مشکلات نقل‌وانتقالات مالی نیز گفت: ابزارهایی برای کمک به کسب‌وکارها در زمینه پرداخت‌ها وجود دارد و بر اساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی مرکز صادرات روسیه، پرداخت‌ها به مانعی برای انجام معاملات تبدیل نشده است.

او با اشاره به تبادل اطلاعات درباره ظرفیت‌های تجاری دو طرف افزود: فهرست کالاها و شرکت‌های آماده تأمین از کشورهای عضو و همچنین کالاهای مورد تقاضا میان طرفین مبادله شده است.
این اطلاعات در اختیار وزارت صنعت، معدن و تجارت ایران قرار گرفته و در دسترس اتاق ایران نیز قرار خواهد گرفت.

او رفع موانع مقرراتی را از محورهای همکاری دانست و گفت: پیشنهاد اجرای یک طرح آزمایشی برای بررسی امکان استفاده از مقررات فنی اتحادیه اقتصادی اوراسیا در همکاری با ایران ارائه شده است.
دو طرف همچنین می‌توانند در زمینه دیجیتال‌سازی فرایندهای گمرکی، تبادل پیشینی اطلاعات و ساده‌سازی تشریفات تجاری همکاری کنند.

وزیر تجارت اتحادیه اقتصادی اوراسیا با تأکید بر ضرورت پیگیری عملی پیشنهادهای مطرح‌شده گفت: مسائل و موانع اعلام‌شده از سوی فعالان اقتصادی ایران در این نشست ثبت شده و برای بررسی و پیگیری آنها اقدام خواهد شد.

دهقان دهنوی: تجارت ایران و اوراسیا باید به ۲۰ میلیارد دلار برسد
در ادامه، رئیس سازمان توسعه تجارت ایران با اشاره به اجرای موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا گفت: حجم تجارت دو طرف در سال گذشته از ۷ میلیارد دلار عبور کرد و هدف‌گذاری انجام‌شده، افزایش این رقم به ۲۰ میلیارد دلار است.

محمدعلی دهقان دهنوی معاون وزیر صمت، ادامه داد: بیش از یک سال از اجرای موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و پنج کشور عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا می‌گذرد و بر اساس این موافقت‌نامه، تعرفه‌های گمرکی برای بخش عمده کالاهای مشمول، شامل ۸۷ کد تعرفه، به صفر رسیده است.
این توافق بستر مناسبی برای توسعه تجارت دوجانبه فراهم کرده و می‌تواند به نفع هر دو طرف باشد.

او افزود: پس از اجرای موافقت‌نامه، کمیته مشترکی میان ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا تشکیل شد که در چارچوب آن، چندین کارگروه به‌طور مستمر در حال پیگیری مسائل تجاری هستند.
دومین نشست این کمیته امروز در تهران برگزار شد و نشست نخست سال گذشته در مسکو شکل گرفته بود.

دهقان دهنوی با اشاره به توافق‌های حاصل‌شده در این نشست‌ها گفت: بخشی از فرایندها هماهنگ و تعدادی از مشکلات برطرف شده است، اما همچنان موانعی در حوزه گمرک، استاندارد، گواهی مبدأ، حمل‌ونقل، لجستیک و نظام پرداخت وجود دارد که رفع آن‌ها در دستور کار کارگروه‌های مشترک قرار گرفته است.

او تأکید کرد: توسعه روابط با کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا انتخابی راهبردی برای دو طرف است و ظرفیت همکاری‌ها به تجارت محدود نمی‌شود؛ بلکه سرمایه‌گذاری مشترک، انتقال فناوری و همگرایی اقتصادی نیز می‌توانند در گسترش این روابط نقش داشته باشند.

رئیس سازمان توسعه تجارت ایران با دعوت از بخش خصوصی دو طرف برای استفاده بیشتر از ظرفیت موافقت‌نامه گفت: سازمان توسعه تجارت با همکاری اتاق ایران، در استان‌های مختلف نشست‌های توجیهی برگزار کرده و درباره مزایا و شیوه استفاده از این توافق به فعالان اقتصادی اطلاع‌رسانی کرده است.

اکنون باید این آگاهی را به افزایش واقعی تجارت تبدیل کرد.

او آشنایی تجار با ظرفیت‌ها، توانمندی‌ها و نیازهای یکدیگر را یکی از پیش‌شرط‌های توسعه مبادلات دانست و افزود: نمایشگاه‌های تخصصی، اعزام و پذیرش هیئت‌های تجاری، رایزنان بازرگانی، مراکز تجاری، شرکت‌های مدیریت صادرات و اتاق‌های مشترک بازرگانی، ابزارهای موجود برای توسعه همکاری هستند؛ اما اثربخشی آن‌ها به تبادل اطلاعات دقیق پیش از برگزاری رویدادها بستگی دارد.

دهقان دهنوی گفت: فعالان اقتصادی باید پیش از حضور در نمایشگاه‌ها و برنامه‌های تجاری، از شرکت‌های هدف، فرصت‌های بازار و نیازهای طرف مقابل اطلاع داشته باشند.
اتاق‌های بازرگانی می‌توانند با ایجاد ارتباط مؤثر میان تولیدکنندگان، صادرکنندگان و شرکت‌های دو طرف، این فرایند را تسهیل کنند.

او با اشاره به پیش‌بینی تشکیل شورای تجارتی ایران و اوراسیا در موافقت‌نامه افزود: اتاق ایران می‌تواند در چارچوب این شورا، بستر مناسبی برای تبادل اطلاعات و شناسایی فرصت‌های تجاری فراهم کند.
در کنار آن، توسعه خدمات پشتیبان در حوزه پرداخت، تضامین، مسائل حقوقی، ثبت قراردادها و استانداردها نیز ضروری است و بخش خصوصی می‌تواند با سرمایه‌گذاری در این زمینه‌ها نقش‌آفرینی کند.

معاون وزیر صمت تأکید کرد: سازمان توسعه تجارت ایران برای پشتیبانی از این فرایندها آمادگی دارد و تقویت فعالیت رایزنان بازرگانی، مراکز تجاری، نمایشگاه‌ها و برنامه‌های اعزام و پذیرش هیئت‌های تجاری را دنبال می‌کند.

او در پایان گفت: هدف‌گذاری تجارت ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، رسیدن به ۲۰ میلیارد دلار است؛ رقمی که تقریباً سه برابر سطح فعلی مبادلات خواهد بود.
با توجه به اینکه تجارت دو طرف در سال گذشته از ۷ میلیارد دلار فراتر رفت، امیدواریم با تلاش بیشتر و استفاده مؤثرتر از ظرفیت‌های موجود، در کوتاه‌ترین زمان به این هدف برسیم و سپس اهداف بزرگ‌تری را دنبال کنیم.

 

ظرفیت گسترش همکاری ایران و اوراسیا در کشاورزی، خودرو و حمل‌ونقل
در بخش پایانی مجمع، دیمیتری آنتونوف، رئیس کمیته بازار مواد غذایی شورای تجاری اتحادیه اقتصادی اوراسیا با تأکید بر ظرفیت‌های توسعه همکاری میان ایران و کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا گفت: این همکاری‌ها می‌تواند در حوزه‌های کشاورزی، صنایع غذایی، انرژی، خودروسازی، حمل‌ونقل و تولید مشترک گسترش یابد.

او با اشاره به بیش از ۲۵ سال سابقه همکاری با ایران افزود: برای توسعه روابط اقتصادی، باید فرایند همکاری شرکت‌ها و فعالان اقتصادی دو طرف تسهیل شود.
در صنعت خودرو نیز امکان تولید مشترک، تأمین قطعات و توسعه خطوط مونتاژ وجود دارد.

آنتونوف با اشاره به ظرفیت‌های کشاورزی گفت: ایران در سال گذشته به یکی از شرکای مهم اتحادیه اقتصادی اوراسیا در این حوزه تبدیل شد.
تأمین غلات، روغن آفتابگردان و گوشت قرمز از جمله زمینه‌های همکاری است.
او افزود: شرکت‌های روسی پیش‌تر گوشت مرغ حلال به ایران صادر کرده‌اند و آمادگی دارند این عرضه را ادامه دهند یا تولید این محصول را در ایران توسعه دهند.

رئیس کمیته بازار مواد غذایی شورای تجاری اتحادیه اقتصادی اوراسیا با اشاره به مشکلات حمل‌ونقل در دوره محدودیت مسیرهای سنتی انتقال محصولات کشاورزی گفت: با تقویت حمل‌ونقل جاده‌ای و افزایش استفاده از مسیر خزر، بخشی از این مشکلات مدیریت شد.
با این حال، توسعه کریدور شمال ـ جنوب و اتخاذ تصمیم‌های اساسی برای ارتقای ظرفیت‌های لجستیکی همچنان ضروری است.

او افزود: توسعه حمل‌ونقل ترکیبی ریلی و جاده‌ای می‌تواند وابستگی به حمل‌ونقل دریایی را کاهش دهد.
همکاری در ارائه خدمات لجستیکی و تولید ناوگان مورد نیاز برای جابه‌جایی کالا نیز از دیگر زمینه‌های همکاری دو طرف است.

آنتونوف تسهیل فعالیت شرکت‌های ایرانی در روسیه و شرکت‌های کشورهای عضو اوراسیا در ایران را ضروری دانست و گفت: فعالان اقتصادی باید درباره نحوه ثبت نمایندگی، ایجاد شرکت مشترک و انجام تعهدات مالیاتی و اداری، با مقرراتی شفاف و قابل پیش‌بینی روبه‌رو باشند.

او افزود: دیجیتال‌سازی مدیریت شرکت‌ها و امکان استفاده از امضای الکترونیکی در برگزاری مجامع عمومی و جلسات هیات‌مدیره شرکت‌های مشترک می‌تواند فرایند فعالیت‌های اقتصادی را ساده‌تر کند.

آنتونوف با اشاره به مشکلات پرداخت‌های بانکی گفت: بانک‌های بزرگ روسیه و کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا در حال پیگیری این مسائل هستند و انتظار می‌رود با همکاری طرف‌های مرتبط، راهکارهایی برای تسهیل مبادلات پیدا شود.

رئیس کمیته بازار مواد غذایی شورای تجاری اتحادیه اقتصادی اوراسیا همچنین بر ضرورت تقویت همکاری اتاق‌های بازرگانی و تشکل‌های صنعتی دو طرف تأکید کرد و افزود: همکاری در حوزه استانداردهای دامپزشکی و قرنطینه گیاهی نیز باید با هدف تأمین ایمنی محصولات و تسهیل تجارت دنبال شود.

آنتونوف، توسعه همکاری در بازارهای کشورهای ثالث، از جمله افغانستان، پاکستان و عراق، را از دیگر فرصت‌های مشترک دانست و گفت: ایران و کشورهای عضو اوراسیا می‌توانند با استفاده از ظرفیت‌های تجاری و لجستیکی خود، همکاری‌های مشترکی را در این بازارها توسعه دهند.

او در پایان با اشاره به برنامه برگزاری نشست بعدی کمیته مرتبط در ۸ نوامبر، از طرف ایرانی برای مشارکت در این نشست دعوت کرد و بر ضرورت پیگیری همکاری‌ها بر مبنای منافع متقابل تأکید کرد.

 

امضای تفاهم نامه اتاق ایران و اتحادیه اوراسیا
در پایان مجمع تجاری ایران و اوراسیا، تفاهم نامه اتاق ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا توسط قدیر قیافه، نایب رئیس اتاق ایران و دیمیتری آنتونوف، رئیس کمیته بازار مواد غذایی شورای تجاری اتحادیه اقتصادی اوراسیا امضا شد.

این تفاهم‌نامه، سندی برای همکاری عملی میان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و شورای تجاری اتحادیه اقتصادی اوراسیاست که با هدف بهره‌گیری کامل از موافقتنامه تجارت آزاد ایران و اتحادیه اوراسیا (لازم‌الاجرا از ۱۵ مه ۲۰۲۵) تنظیم شده است.

این سند با تأکید بر ضرورت سازوکارهای بنگاه‌به‌بنگاه و نهاد‌به‌نهاد، اهدافی مانند افزایش نرخ استفاده از ترجیحات تعرفه‌ای، شناسایی و رفع موانع گمرکی، استانداردی، لجستیکی و پرداختی، و نهادینه‌سازی گفت‌وگوی تجاری از طریق ساختار حاکمیتی، برنامه کاری سالانه و پیگیری فصلی را دنبال می‌کند.

حوزه‌های همکاری شامل تسهیل تجارت و راهکارهای گمرکی، قواعد مبدأ و انطباق، استانداردها و دسترسی به بازار، کریدورهای لجستیکی، همکاری بخشی در اولویت‌هایی نظیر کشاورزی-غذایی، پتروشیمی، دارو، مصالح ساختمانی، ماشین‌آلات و تجارت دیجیتال، و همچنین توانمندسازی SMEهاست؛ ضمن اینکه طرفین بر تبادل اطلاعات غیرمحرمانه، حفظ محرمانگی، شفافیت، و حل‌وفصل دوستانه اختلافات توافق کرده‌اند.