تأمین سوخت؛ مهم‌ترین چالش نیروگاه‌ها برای عبور از زمستان است
تأمین سوخت؛ مهم‌ترین چالش نیروگاه‌ها برای عبور از زمستان است
سخنگوی صنعت برق با اشاره به اینکه ظرفیت تولید و انتقال برق کشور پاسخگوی نیاز مصرف در فصل سرد سال است، تأمین سوخت نیروگاه‌های حرارتی را مهم‌ترین چالش پیش‌روی صنعت برق در زمستان دانست و گفت: با وجود کاهش اوج مصرف برق به حدود ۴۸ هزار مگاوات در این فصل، محدودیت در تأمین گاز نیروگاه‌ها ضرورت استفاده از سوخت مایع و تکمیل ذخایر سوخت را دوچندان کرده است.

به گزارش پرشین خبر؛ احسان ذبیح‌زاده روز یکشنبه در نشست خبری در بیست‌وششمین نمایشگاه بین‌المللی صنعت برق ایران، با تشریح وضعیت تأمین برق در ماه‌های سرد سال اظهار کرد: برخلاف تابستان که اوج مصرف برق کشور به حدود ۷۵ هزار و ۸۰۰ مگاوات می‌رسد، در زمستان میزان تقاضا به حدود ۴۸ هزار مگاوات کاهش پیدا می‌کند. از این رو، از نظر ظرفیت تولید نیروگاهی و توان شبکه انتقال، کمبودی برای پاسخگویی به نیاز مصرف وجود ندارد و مسئله اصلی به تأمین سوخت مورد نیاز نیروگاه‌ها مربوط می‌شود.

وی با بیان اینکه در نیمه نخست سال معمولاً محدودیت قابل‌ توجهی در تأمین گاز نیروگاه‌ها وجود ندارد، افزود: با ورود به نیمه دوم سال و افزایش مصرف گاز در بخش‌های خانگی و تجاری، سهم نیروگاه‌ها از این حامل انرژی با محدودیت مواجه می‌شود. در چنین شرایطی استفاده از سوخت جایگزین، به‌ویژه سوخت مایع، برای استمرار تولید برق ضرورت پیدا می‌کند.
سخنگوی صنعت برق از افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی سوخت نیروگاهی خبر داد و گفت: امسال با برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته، حدود ۳۷۰ میلیون لیتر به ظرفیت مخازن ذخیره سوخت نیروگاه‌ها اضافه شده است تا امکان مدیریت بهتر شرایط اضطراری و افزایش تاب‌آوری شبکه فراهم شود.
ذبیح‌زاده با اشاره به پیش‌بینی سرمای گسترده در روزهای آینده، تکمیل ذخایر سوخت را یکی از الزامات آمادگی صنعت برق دانست و تصریح کرد: موجودی فعلی مخازن سوخت مایع نیروگاه‌ها اندکی کمتر از مدت مشابه سال گذشته است و لازم است با همکاری وزارت نفت، ظرفیت مخازن پشتیبان تا پایان آبان‌ماه به حداکثر میزان ممکن برسد.وی ادامه داد: دوره ۱۰۰ روزه سرد سال از ابتدای آذر آغاز می‌شود و عبور مطمئن از این دوره مستلزم تأمین هم‌زمان گاز و سوخت مایع مورد نیاز نیروگاه‌هاست.

 

کسری ۱۳۰ میلیون مترمکعبی گاز و ضرورت مدیریت مصرف

سخنگوی صنعت برق با اشاره به عوامل تشدیدکننده محدودیت گاز در سال جاری اظهار کرد: در حال حاضر روزانه حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید گاز کشور به دلیل خسارت‌های ناشی از حملات خارجی هنوز به مدار تولید بازنگشته است. اگرچه بخش عمده آسیب‌ها با تلاش متخصصان بازسازی شده، اما باقی ماندن این کسری، فشار بیشتری بر تأمین گاز نیروگاه‌ها در فصل سرد وارد می‌کند.

وی مدیریت مصرف را یکی از راهکارهای اصلی عبور از این شرایط عنوان کرد و گفت: برآوردها نشان می‌دهد اگر مشترکان خانگی، تجاری، صنعتی و سایر بخش‌ها تنها ۱۵ درصد در مصرف برق و گاز صرفه‌جویی کنند، می‌توان محدودیت‌های ناشی از کمبود سوخت را بدون نیاز به اعمال خاموشی مدیریت کرد.
ذبیح‌زاده همچنین بر ضرورت پیشگامی دستگاه‌های اجرایی در رعایت الگوی مصرف تأکید کرد و افزود: ادارات دولتی و نهادهای عمومی باید در زمینه کاهش مصرف انرژی الگو باشند و امسال نظارت بر عملکرد آن‌ها در این حوزه با جدیت بیشتری دنبال خواهد شد.
وی در ادامه به ظرفیت نیروگاه‌های مختلف کشور اشاره کرد و گفت: طی دو سال گذشته ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر از حدود هزار و ۵۰۰ مگاوات به ۶ هزار و ۲۰۰ مگاوات افزایش یافته است. همچنین پیش‌بینی بارش‌های مناسب می‌تواند به بهبود تولید نیروگاه‌های برق‌آبی کمک کند.
به گفته سخنگوی صنعت برق، نیروگاه اتمی بوشهر نیز که به دلیل انجام عملیات سوخت‌گذاری موقتاً از مدار خارج شده است، با آغاز فصل سرد به شبکه بازمی‌گردد و بدون نیاز به سوخت فسیلی در تأمین برق مشارکت خواهد داشت. با این حال، بخش عمده تولید برق کشور همچنان متکی به نیروگاه‌های حرارتی و مصرف گاز طبیعی است.

 

افزایش هزینه سوخت نیروگاهی در قبوض برق

ذبیح‌زاده در بخش دیگری از سخنان خود به تغییرات هزینه سوخت نیروگاه‌ها و تأثیر آن بر قبوض برق مشترکان پرداخت و گفت: نیروگاه‌های حرارتی نزدیک به ۹۰ درصد برق کشور را تولید می‌کنند و با توجه به مصرف سوخت در این نیروگاه‌ها، نرخ جدید هزینه سوخت از ابتدای آبان‌ماه از سوی وزارت نفت ابلاغ شده است.

وی توضیح داد: تغییر نرخ سوخت نیروگاهی در نهایت در هزینه برق تولیدی منعکس می‌شود و مشترکان متناسب با میزان مصرف خود، آثار این تغییر را در قبوض برق مشاهده خواهند کرد. تعیین هزینه سوخت برای بخش‌های خانگی، صنعتی، کشاورزی و تجاری نیز بر اساس مصوبه هیأت وزیران و از سوی کارگروهی متشکل از سازمان برنامه و بودجه، وزارت امور اقتصادی و دارایی، وزارت نفت و وزارت نیرو انجام می‌شود.
سخنگوی صنعت برق با اشاره به وضعیت مشترکان خانگی اظهار کرد: حدود ۷۵ درصد مشترکان در محدوده الگوی مصرف قرار دارند و حتی مشترکانی که تا یک‌ونیم برابر الگو مصرف می‌کنند، کمترین تأثیر را از تغییر نرخ خواهند پذیرفت. بر اساس مصوبه کارگروه ویژه دولت، هزینه سوخت نیروگاهی برای حدود ۹۰ درصد مشترکان خانگی در حدود ۲۲ هزار تومان در ماه خواهد بود.
وی افزود: برای مصرف بالاتر از یک‌ونیم برابر الگو نیز دو سطح تعرفه‌ای جداگانه در نظر گرفته شده است تا هزینه سوخت متناسب با میزان مصرف محاسبه شود.ذبیح‌زاده همچنین تأکید کرد: مشترکان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) و سازمان بهزیستی از پرداخت هزینه سوخت نیروگاهی معاف هستند و این موضوع هیچ مبلغ اضافه‌ای به قبوض برق آن‌ها تحمیل نخواهد کرد.
وی درباره محل هزینه‌کرد درآمدهای حاصل از این بخش نیز گفت: منابع به‌دست‌آمده صرف توسعه و بهسازی زیرساخت‌های انتقال سوخت به نیروگاه‌ها و اجرای طرح‌های افزایش راندمان خواهد شد. تکمیل بخش بخار نیروگاه‌های گازی از جمله اقداماتی است که می‌تواند بدون نیاز به مصرف سوخت بیشتر، ظرفیت تولید برق را افزایش دهد.

 

توسعه واردات برق و اتصال شبکه به کشورهای همسایه

سخنگوی صنعت برق در تشریح وضعیت مبادلات انرژی با کشورهای همسایه گفت: واردات برق از ترکمنستان به‌صورت منظم ادامه دارد و مبادلات پایاپای گاز و برق با ارمنستان نیز برقرار است. در مقابل، صادرات برق به کشورهایی مانند افغانستان و پاکستان بر اساس توافق‌های موجود انجام می‌شود.

وی از فراهم شدن زیرساخت‌های لازم برای واردات برق از ترکیه خبر داد و افزود: ظرفیت انتقال و ترانزیت تا سقف ۶۰۰ مگاوات برای تأمین برق صنایع، به‌ویژه واحدهای پتروشیمی، پیش‌بینی شده است.ذبیح‌زاده با بیان اینکه استفاده از این ظرفیت به صنعت خاصی محدود نیست، تصریح کرد: هر واحد صنعتی که بتواند با تولیدکنندگان برق در ترکیه به توافق فنی و اقتصادی برسد، می‌تواند از زیرساخت‌های وزارت نیرو برای انتقال برق از مبدأ تا محل مصرف استفاده کند.
وی همچنین از پیگیری دو مسیر ارتباط الکتریکی با روسیه از طریق جمهوری آذربایجان، ارمنستان و گرجستان خبر داد و گفت: مطالعات فنی و اقدامات کارشناسی این طرح انجام شده و مذاکرات اقتصادی و اجرایی برای ایجاد بستر تبادل چندجانبه انرژی در منطقه ادامه دارد.
سخنگوی صنعت برق با تأکید بر اهمیت هماهنگی‌های فنی در اتصال شبکه‌های برق کشورها خاطرنشان کرد: اتصال شبکه‌ها به یکدیگر نیازمند بررسی دقیق شرایط فنی و عملیاتی است؛ چرا که هرگونه ناهماهنگی می‌تواند بر عملکرد کل شبکه اثر منفی بگذارد. به همین دلیل، در گام نخست بر ایجاد اتصال فنی پایدار تمرکز شده و تعیین میزان تبادل برق در مراحل بعدی دنبال می‌شود.

 

برخورد با انشعاب‌های غیرمجاز و استخراج غیرقانونی رمزارز

ذبیح‌زاده با اشاره به آثار استفاده غیرمجاز از شبکه برق گفت: برداشت غیرقانونی برق علاوه بر وارد کردن خسارت به تجهیزات و تأسیسات، امکان تأمین پایدار انرژی برای مشترکانی را که به‌صورت قانونی از شبکه استفاده می‌کنند، تحت تأثیر قرار می‌دهد.

وی از مردم خواست تخلفات مرتبط با مصرف غیرمجاز برق را گزارش کنند و افزود: شهروندان می‌توانند موارد مربوط به استخراج غیرمجاز رمزارز را از طریق سامانه پیامکی ۳۰۰۰۵۲۱ و تخلفات مربوط به انشعاب‌ها و مصارف غیرمجاز را از طریق شماره ۳۰۰۰۶۱۲۱ اطلاع دهند.به گفته سخنگوی صنعت برق، هویت گزارش‌دهندگان محرمانه باقی می‌ماند و برای گزارش‌هایی که به کشف تخلف منجر شود، پاداش نقدی متناسب در نظر گرفته شده است.

 

توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و طرح هر خانه یک نیروگاه

سخنگوی صنعت برق در ادامه به برنامه‌های توسعه انرژی خورشیدی در بخش خانگی اشاره کرد و گفت: تاکنون حدود ۳۵۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی پشت‌بامی در کشور احداث شده که بخش قابل‌توجهی از آن با هدف ایجاد درآمد و توانمندسازی خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی اجرا شده است. برق تولیدی این واحدها نیز به‌صورت تضمینی خریداری می‌شود.

وی افزود: در ادامه این برنامه‌ها، طرح مشارکت گسترده مشترکان خانگی با عنوان «هر خانه یک نیروگاه» در دستور کار قرار گرفته است. تولید برق در محل مصرف علاوه بر کاهش نیاز به توسعه شبکه‌های انتقال، می‌تواند میزان تلفات انرژی را نیز کاهش دهد.ذبیح‌زاده خاطرنشان کرد: متقاضیان احداث سامانه‌های خورشیدی خانگی می‌توانند با مراجعه به درگاه ملی مهرسان به نشانی mehrsan.gov.ir از تسهیلات بانکی پیش‌بینی‌شده برای راه‌اندازی این سامانه‌ها استفاده کنند.

 

افزایش راندمان نیروگاه‌ها و اصلاح شبکه برای کاهش ناترازی

وی در پاسخ به پرسشی درباره راهکارهای کاهش ناترازی از طریق بهسازی شبکه و استفاده از ذخیره‌سازها اظهار کرد: حدود ۶ هزار مگاوات ظرفیت نیروگاه گازی در کشور وجود دارد که امکان تکمیل بخش بخار را دارند. با پیگیری شرکت مادرتخصصی تولید نیروی برق حرارتی و استفاده از سازوکار بازگشت سرمایه از محل صرفه‌جویی سوخت، تکمیل این واحدها بدون نیاز به سوخت اضافی دنبال می‌شود.

سخنگوی صنعت برق همچنین توسعه سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی را از الزامات افزایش سهم انرژی خورشیدی دانست و گفت: بر اساس مقررات جدید وزارت نیرو، مزارع خورشیدی با ظرفیت بیش از ۱۰۰ مگاوات باید به سامانه‌های ذخیره‌ساز مجهز شوند تا امکان استفاده از برق تولیدشده در ساعات غیرآفتابی نیز فراهم باشد.
وی افزود: طرح‌های آزمایشی و اقدامات لازم برای بهره‌برداری از نخستین باتری‌های ذخیره‌ساز در مقیاس صنعتی نیز در حال پیگیری است.ذبیح‌زاده در بخش دیگری از سخنان خود به برنامه کاهش تلفات شبکه توزیع اشاره کرد و گفت: نوسازی کابل‌های فرسوده مسی و جایگزینی آن‌ها با کابل‌های استاندارد آلومینیومی در دستور کار قرار دارد و برای سال آینده اصلاح و بهسازی حداکثر ۲۵ هزار کیلومتر از کابل‌های شبکه هدف‌گذاری شده است.
وی درباره روند تغییرات ناترازی برق نیز توضیح داد: میزان ناترازی در زمان اوج بار که در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۷ هزار و ۵۰۰ مگاوات بود، در سال گذشته به ۱۴ هزار مگاوات و در تابستان امسال به حدود ۱۰ هزار مگاوات کاهش یافت.سخنگوی صنعت برق در پایان از تدوین برنامه‌های سال ۱۴۰۶ در ۱۴ محور اصلی خبر داد و گفت: توسعه و بازسازی نیروگاه‌های حرارتی، جبران ظرفیت‌های آسیب‌دیده، افزایش چهار هزار و ۵۰۰ مگاواتی توان تولید و اضافه شدن ۶ هزار مگاوات ظرفیت خورشیدی از جمله برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در بخش تولید است.
وی افزود: در بخش مدیریت مصرف نیز برخورد با انشعاب‌های غیرمجاز، جمع‌آوری تجهیزات غیرقانونی استخراج رمزارز، تعویض روشنایی‌های فرسوده معابر، بهینه‌سازی مصرف در بخش‌های صنعتی و اداری و مدیریت ساعات کاری دستگاه‌های اجرایی دنبال می‌شود.
به گفته ذبیح‌زاده، مجموعه این اقدامات در بخش تولید و مصرف با هدف کاهش ناترازی و فراهم کردن شرایطی انجام می‌شود که در سال آینده، محدودیت‌های کمتری به مشترکان برق تحمیل شود.