بورس انرژی ایران، سکوی تازه تامین مالی پروژه‌های بزرگ انرژی
بورس انرژی ایران، سکوی تازه تامین مالی پروژه‌های بزرگ انرژی
توسعه زیرساخت‌های انرژی، بیش از آن که با کمبود پروژه یا ظرفیت فنی مواجه باشد، به یک مسئله اساسی وابسته است: تأمین مالی پایدار، متنوع و متناسب با ماهیت بلندمدت پروژه‌ها.

به گزارش پرشین خبر؛ ساخت نیروگاه، به‌ ویژه در مقیاس‌های بزرگ، نیازمند منابع قابل‌ توجهی است و تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که اتکا به یک مسیر تأمین مالی، نمی‌تواند پاسخگوی سرعت مورد نیاز برای توسعه صنعت برق کشور باشد.

در سال‌های گذشته، روش‌های مختلفی برای تأمین مالی پروژه‌های تجدیدپذیر مورد استفاده قرار گرفته است؛ از منابع عمومی و اعتبارات دولتی گرفته تا تسهیلات بانکی، سرمایه‌گذاری مستقیم بخش خصوصی و صنایع، منابع داخلی شرکت‌ها.

هر یک از این روش‌ها جایگاه و کارکرد خود را دارند و همچنان نیز بخشی از ساختار تأمین مالی صنعت انرژی خواهند بود.

اما مقیاس نیاز امروز کشور، ما را ناگزیر می‌کند ابزارهای جدیدی را نیز فعال کنیم و بازار سرمایه یکی از مهم‌ترین این ظرفیت‌هاست.

بازار سرمایه این امکان را فراهم می‌کند که منابع طیف متنوعی از سرمایه‌گذاران، در چارچوبی مشخص، شفاف و تحت نظارت، برای تأمین مالی پروژه‌های واقعی زیرساختی تجهیز شود و با همین رویکرد، صندوق پروژه «نور» شکل گرفته است.

این مدل، برخلاف برخی روش‌های سنتی تأمین مالی که منابع عمدتاً از یک بانک، یک سرمایه‌گذار بزرگ یا منابع عمومی تأمین می شود، امکان تجهیز منابع از طیف گسترده‌ ای از سرمایه‌گذاران را در چارچوب مقررات بازار سرمایه فراهم می نماید؛ از سرمایه‌گذاران حقیقی و حقوقی گرفته تا صنایع و سرمایه‌گذاران نهادی.

این تفاوت، صرفاً تفاوت در «منبع پول» نیست؛ بلکه می‌تواند به معنای توسعه و تنوع‌بخشی به مدل تأمین مالی زیرساخت‌های انرژی باشد.

پذیره‌ نویسی؛ نقطه اتصال سرمایه به پروژه

مهم‌ترین مرحله پیش‌روی صندوق پروژه «نور»، پذیره‌نویسی واحدهای صندوق است. پذیره‌نویسی در واقع مرحله‌ای است که ساختار مالی پیش‌بینی‌شده برای صندوق وارد فاز جذب منابع می‌شود و سرمایه‌گذاران می‌توانند در چارچوب مقررات بازار سرمایه، در تأمین مالی پروژه‌های موضوع فعالیت صندوق مشارکت کنند.

برنامه‌ریزی صورت‌گرفته برای این صندوق، تأمین مالی از محل پذیره نویسی تا سقف ۵ هزار میلیارد تومان را هدف قرار داده است.

اهمیت این عدد فقط در حجم منابع نیست؛ بلکه مهم‌تر از رقم پذیره‌نویسی، این است که برای نخستین‌بار در چنین مقیاسی در حوزه نیروگاه‌های تجدیدپذیر، مجموعه‌ای از پروژه‌های نیروگاه خورشیدی در قالب یک ساختار مشخص بازار سرمایه، امکان تجهیز منابع از طریق سرمایه‌گذاران را پیدا می‌کند.

صندوق پروژه نیروگاه‌های خورشیدی «نور» مجموعه‌ای از نیروگاه‌های خورشیدی در نقاط مختلف کشور را دربر می‌گیرد که بخش قابل‌توجهی از این نیروگاه ها مراحل اجرایی خود را طی کرده‌اند.

این ویژگی از منظر تأمین مالی اهمیت زیادی دارد.

در بسیاری از پروژه‌های زیرساختی، سرمایه‌گذار با پروژه‌ای مواجه است که هنوز در مراحل ابتدایی، مطالعاتی یا آغاز عملیات اجرایی قرار دارد. در «نور»، بخشی از فرآیند توسعه و اجرای پروژه‌ها پیش از جذب منابع از طریق صندوق، طی شده و منابع حاصل از پذیره‌نویسی، در تکمیل و پیشبرد پروژه‌های موضوع فعالیت صندوق مورد استفاده قرار می گیرد.

بنابراین منابع تجهیزشده از بازار سرمایه، در چارچوب مقررات و اسناد صندوق، به مجموعه‌ای مشخص از پروژه‌های زیرساختی متصل خواهد شد و امکان رصد فرآیند اجرای پروژه‌ها و نحوه مصرف منابع فراهم می‌شود.

چرا صندوق پروژه؟

یکی از مزیت‌های مهم صندوق پروژه، ایجاد ارتباط مشخص میان منابع تجهیزشده و پروژه‌ها و دارایی‌های موضوع فعالیت صندوق است.

سرمایه‌گذار می‌تواند بر اساس اطلاعات و اسناد رسمی منتشرشده، از پروژه‌های موضوع فعالیت صندوق، وضعیت پیشرفت آن‌ها، میزان منابع موردنیاز برای تکمیل پروژه‌ها، ساختار ارکان صندوق و چارچوب اقتصادی و درآمدی پیش‌بینی‌شده برای پروژه‌ها اطلاع کسب کند.

شفافیت و دسترسی به اطلاعات معتبر در صندوق پروژه، اهمیت استفاده از آن را دو چندان می‌کند.

در فرآیند پذیره‌نویسی، سرمایه‌گذاران بر اساس اسناد و اطلاعات رسمی منتشرشده، از جمله امیدنامه، اساسنامه، اطلاعات مالی و گزارش‌های مرتبط با پروژه‌ها و سایر اطلاعات مورد تأیید و انتشار در چارچوب مقررات بازار سرمایه تصمیم‌گیری می کنند.

قرار نیست سرمایه‌گذار صرفاً با یک پیام تبلیغاتی وارد پروژه شود؛ هدف، فراهم کردن امکان تصمیم‌گیری آگاهانه برای سرمایه‌گذاری در یک ساختار مالی مرتبط با دارایی و زیرساخت واقعی است.

اگر چنین مدلی بتواند اعتماد بازار را جلب کند، نتیجه آن فراتر از موفقیت یک صندوق خواهد بود.

از زهره اولیاء مدیر کل دفتر بررسی‌های اقتصادی و تأمین منابع مالی ساتبا