بازیابی جایگاه جهانی ایران در زمینه گیاهان دارویی و محصولات ارگانیک مورد توجه قرار گیرد
بازیابی جایگاه جهانی ایران در زمینه گیاهان دارویی و محصولات ارگانیک مورد توجه قرار گیرد
همایش توسعه، تولید و صادرات گل محمدی و گیاهان دارویی ارگانیک با حضور صمد حسن‌زاده رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، محمدعلی رضایی کمال‌ آباد رئیس اتحادیه صادرکنندگان گیاهان دارویی و فرآورده‌های غذایی ایران، محمود تولایی رئیس اتاق کاشان، ابوالفضل احتشام رئیس شورای ملی زعفران و بسیاری از فعالان این حوزه در محل اتاق ایران برگزار شد.

به گزارش پرشین خبر از اتاق ایران؛ صمد حسن‌زاده با اشاره به ظرفیت‌های جغرافیایی قابل توجه ایران، گفت: ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی و منطقه‌ای خود از ظرفیت‌های قابل‌توجهی در حوزه تولید، صادرات و توسعه محصولات ارگانیک، گیاهان دارویی و گیاهان معطر برخوردار است و بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها می‌تواند به توسعه ارزش‌افزوده و تکمیل زنجیره تولید در این بخش‌ها کمک کند؛ مشروط بر اینکه ظرفیت‌های موجود در چارچوب سیاست‌گذاری مناسب و با هدف ایجاد ارزش اقتصادی مورد استفاده قرار گیرند.

او افزود: برگزاری رویدادهای تخصصی در این حوزه نیز می‌تواند زمینه‌ای برای طرح مسائل، بررسی ظرفیت‌های موجود و پیگیری راهکارهای توسعه این بخش باشد.

رئیس اتاق ایران بر تاثیر شرایط اقتصادی و بین‌المللی کشور بر روند فعالیت‌های تولیدی و تجاری اشاره کرد و گفت: تداوم مناقشات بین‌المللی، حملات ناجوانمردانه به کشور و پیامدهای اقتصادی آن، طی سال‌های گذشته نگرانی‌ها و هزینه‌هایی را برای کشور ایجاد کرده است.
در چنین شرایطی، تعامل میان کشورها، تقویت امنیت و کاهش تنش‌های بین‌المللی می‌تواند بر فضای اقتصادی و امکان توسعه فعالیت‌های تولیدی و صادراتی اثرگذار باشد.

وی با بیان اینکه در بسیاری از مناطق کشور، گیاهان دارویی و محصولات متنوعی تولید می‌شوند که ظرفیت ورود به زنجیره تولید ارزش‌افزوده، درآمدزایی و ارزآوری را دارند؛ اظهار داشت: در بازارهای جهانی نیز استاندارد ارگانیک به‌عنوان یکی از شاخص‌های مهم در تولید و عرضه محصولات مورد توجه قرار می‌گیرد؛ با این حال، این موضوع در کشور ما آن‌طور که باید مورد توجه قرار نگرفته و حضور محصولات ایرانی در بازارهای جهانی همچنان با محدودیت‌هایی مواجه است.

 

زعفران ایرانی و ضرورت بازپس‌گیری بازار جهانی

حسن‌زاده بر لزوم بازپس‌گیری بازارهای جهانی از دست رفته نیز تاکید کرد و گفت: حضور هدفمند در نمایشگاه‌های بین‌المللی می‌تواند به معرفی ظرفیت‌های تولیدی کشور و ایجاد بازار برای محصولات ایرانی کمک کند.
برای نمونه، با وجود جایگاه ایران در تولید زعفران، ترکیه با حجم تولید بسیار کمتر توانسته است این محصول را در بازارهای جهانی تحت برند خود معرفی کند.
از این رو، لازم است برای معرفی و برندسازی محصولاتی مانند زعفران، زرشک، عناب و گیاهان دارویی و همچنین سایر محصولات دارای ظرفیت صادراتی، برنامه مشخصی تدوین و اقدامات لازم برای تقویت حضور آنها در بازارهای بین‌المللی انجام شود.

 

ضرورت تنوع‌بخشی به سبد درآمدی کشور با استفاده از ظرفیت‌های اقتصادی

ابوالفضل روغنی گلپایگانی، دبیرکل اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران با اشاره به ظرفیت‌های متنوع اقتصادی کشور، بر ضرورت گسترش سبد درآمدی ایران و استفاده مؤثرتر از فرصت‌های موجود در بخش‌های مختلف تأکید کرد.

دبیر کل اتاق ایران با تأکید بر ضرورت استفاده از فرصت‌های موجود در کشور ادامه داد: ایران از ظرفیت‌ها و منابع قابل توجهی برخوردار است و در صورت بهره‌گیری مناسب از این فرصت‌ها، می‌تواند جایگاه بالایی در سطح جهانی به دست آورد.

وی با اشاره به وضعیت درآمد سرانه کشور گفت: ایران از مزیت‌های قابل توجهی در زمینه‌های مختلف برخوردار است، به‌ویژه در حوزه تولید و صادرات؛ اما از نظر درآمد سرانه ملی از برخی کشورها عقب افتاده است و یکی از دلایل این وضعیت، استفاده ناکافی از ظرفیت‌های موجود است.

روغنی گلپایگانی با اشاره به برگزاری این نشست اظهار کرد: انتظار می‌رود این برنامه به نتایج مناسبی منجر شود و آثار آن در حوزه اقتصاد، سلامت و همچنین رفتارهای عمومی و اجتماعی مردم قابل مشاهده باشد.

 

ضرورت توسعه زنجیره محصولات گل محمدی

محمود تولایی، رئیس اتاق کاشان با اشاره به ضرورت توجه به الزامات تولید ارگانیک گفت: از مرحله کاشت تا برداشت باید الزامات تولید ارگانیک مورد توجه قرار گیرد.
در اختیار داشتن بازار بزرگ گلاب توسط ایران موجب شده است بخشی از ظرفیت‌های موجود در سایر بازارهای مرتبط با محصولات فرعی گل محمدی مورد توجه قرار نگیرد.

وی با بیان اینکه مسیر توسعه تولید ارگانیک از توسعه بنگاه‌های اقتصادی مرتبط می‌گذرد، افزود: کشاورزی قراردادی و مدیریت محصول نیز می‌تواند به تسهیل این مسیر کمک کند.
در این فرآیند، افزایش ارزش‌افزوده باید مورد توجه قرار گیرد؛ چراکه گل محمدی در بسیاری از مناطق کشور تولید می‌شود و نقش مهمی در اقتصاد کشاورزی دارد.

 

افزایش ضریب نفوذ گلاب و زعفران ارگانیک در بازارهای جهانی

ابوالفضل احتشام، رئیس شورای ملی زعفران مطرح کرد: سرمایه‌گذاری بر روی گلاب و زعفران ارگانیک ایران نگرانی از دست رفتن بازارهای جهانی را کاهش می‌دهد؛ چرا که اقلیم ایران برای تولید محصولات گیاهی بسیار نادر و کم رقیب است.

او افزود: در این مسیر، تمرکز بر توسعه بنگاه‌های صادراتی و ایجاد زنجیره ارزش باید مورد توجه ویژه قرار بگیرد و تثبیت جایگاه این دو محصول می‌تواند مزیت رقابتی ایجاد کرده و ضریب نفوذ ایران در بازارهای جهانی را افزایش دهد.

 

تاکید بر لزوم نگاه تجاری مدرن

علی شریعتی‌مقدم، نایب رئیس اتحادیه صادرکنندگان گیاهان دارویی و فرآورده‌های غذایی ایران بر لزوم نگاه تجاری مدرن در بازاریابی گفت: باید به این نکته توجه کنیم که تنها راه ما وصل شدن به زنجیره‌های ارزش جهانی است.

او با تاکید بر اینکه باید به دنبال تاثیرگذاری بین‌المللی باشیم، خاطرنشان کرد: امروز صدها شرکت در کشور گواهی گرفته‌اند و در سطح خوبی فعالیت می‌کنند، اما عدم فرآوری صحیح، عدم بسته‌بندی مناسب و استفاده از سموم غیرمجاز چالش‌های امروز صنعت گیاهان دارویی و ارگانیک در کشور ما هستند.

 

نشان ملی ارگانیک؛ گامی در جهت استانداردسازی

دکتر رحمانی، معاون نظارت بر اجرای سازمان ملی استاندارد نیز بر ضرورت پیوند میان کشاورزی، تولید محصولات ارگانیک، امنیت غذایی و توسعه پایدار تأکید کرد.

به گفته او تغییرات اقلیمی، فرسایش خاک، گسترش بیماری‌های نوظهور و مصرف سموم شیمیایی از جمله عواملی هستند که الگوی تولید و سیاست‌گذاری در حوزه غذا و کشاورزی را با چالش مواجه کرده‌اند و در چنین شرایطی، بازنگری در سیاست‌های کلان، توجه به تعهدات بین‌نسلی و تقویت نظام‌های ارزیابی انطباق اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

او ادامه داد: ایران با در اختیار داشتن ظرفیت‌های بسیار بالا می‌تواند به یکی از قطب‌های مهم صادرات محصولات گیاهی به سراسر دنیا و به خصوص کشورهای حوزه اوراسیا شود.

معاون نظارت بر اجرای سازمان ملی استاندارد تاکید کرد: بر این اساس، اخذ نشان ملی ارگانیک که در سال ۹۱ در شورای عالی استاندارد به تصویب رسید، می‌تواند محصولات را به عنوان محصولاتی استاندارد به جهانیان معرفی کند.

 

فاصله بهره‌وری گل محمدی ایران با سایر کشورها

پرویز خیرخواه، عضو انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان گلاب و عرقیات کاشان گفت: در حال حاضر، سطح زیرکشت گل محمدی در ایران حدود ۶۰ هزار هکتار است، در حالی که این میزان در ترکیه و بلغارستان مجموعاً حدود ۵ هزار هکتار اعلام می‌شود.

او تصریح کرد: با این حال، سهم کشت ارگانیک در ایران تنها یک درصد است، در حالی که این سهم در ترکیه و بلغارستان به ۲۰ درصد می‌رسد؛ یعنی سهم کشت ارگانیک در این دو کشور حدود ۲۰ برابر ایران است.

خیرخواه در خصوص گردش مالی و بهره‌وری این صنعت نیز مطرح کرد: گردش مالی گل محمدی در ترکیه و بلغارستان حدود ۱۲۰ میلیون دلار اعلام شده است؛ همچنین ارزش دلاری صادرات گلاب، گل محمدی و غنچه در ایران حدود ۲۰ میلیون دلار و در ترکیه و بلغارستان حدود ۴۰ میلیون دلار است و ارزش تولید گلاب نیز در ایران حدود ۵۰ هزار تن و در ترکیه و بلغارستان حدود ۱۰ هزار تن عنوان شده است.

به گفته او، در حوزه بهره‌وری نیز اختلاف قابل‌توجهی میان ایران و ترکیه وجود دارد.
بهره‌وری گل محمدی در ایران حدود ۲ هزار دلار به ازای هر هکتار اعلام شده، در حالی که این رقم در ترکیه به ۱۲ هزار دلار در هکتار می‌رسد؛ یعنی بهره‌وری گل محمدی در ترکیه حدود ۶ برابر ایران است؛ بنابراین توسعه کشت ارگانیک و ایجاد ارزش افزوده در زنجیره گل محمدی باید مورد توجه قرار گیرد.

 

شناسنامه‌دار کردن محصولات کشاورزی برای صادرات

علی‌محمدی، رییس سازمان نظام مهندسی کشاورزی با تاکید بر ضرورت ایجاد سازوکارهای جدید برای ارزش‌گذاری و شناسنامه‌دار کردن محصولات کشاورزی به‌ویژه در حوزه صادرات، گفت: تفاهم‌نامه میان بخش‌های مرتبط با کشاورزی می‌تواند به ایجاد سازوکارهایی برای قیمت‌گذاری و ارزش‌گذاری محصولات و کاهش اختلاف درآمدی میان محصولات کشاورزی کمک کند.

او افزود: همچنین با استناد به ماده ۷۱ قانون برنامه هفتم پیشرفت، موضوع شناسنامه‌دار کردن محصولات کشاورزی در مسیر صادرات در حال پیگیری است و سازمان نظام مهندسی کشاورزی نیز در این فرآیند نقش خواهد داشت.

 

گواهینامه ورود به اتحادیه اروپا

در ادامه جلسه، مدیر عامل شرکت GfRS متخصص بازرسی و استاندارد ارگانیک اتحادیه اروپا نیز به برنامه پیوست.
او گفت: برای محصولاتی مانند گل محمدی و گلاب گواهی‌های استاندارد مخصوصی از سوی اتحادیه اروپا ارائه می‌شود و شناسایی ریسک‌ها و اقدامات پیشگیرانه، بررسی حاصلخیزی خاک، قابلیت کشت، مدیریت آفات بدون استفاده از آفت‌کش‌های غیرمجاز و مستندسازی از مهم‌ترین مراحل دریافت این گواهی‌ها هستند.

او بر تفکیک تولید ارگانیک و غیر ارگانیک نیز تاکید کرد و افزود: اگر تمام این مراحل با موفقت پشت سر گذاشته شوند، محصول شما صلاحیت ورود به اتحادیه اروپا را پیدا خواهد کرد.

 

قوانین سختگیرانه بازارهای هدف صادراتی

دکتر کاظم رمضانی از موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور نیز در مورد مساله سلامت تولیدات دارویی گفت: کشورهای واردکننده گیاهان دارویی استانداردهایی سختگیرانه دارند؛ بنابراین ورود به این بازارها نیازمند قابل اثبات بودن سلامت محصولات است.

بازار اروپا به عنوان بازار هدف ما به خصوص در خصوص باقی‌مانده سموم و آفت‌کش‌ها حساسیت بالایی دارد.
متاسفانه محموله‌های ایران مورد بررسی جدی و سختگیرانه قرار می‌گیرد، و گاهی شامل ایرادات نادرست و غیر منصفانه می‌شود.
وی در خصوص استفاده از برخی سموم غیرمجاز در کشورهایی مانند ایران، چین و ترکیه هشدار داد.