دسترسی به بازار ۳ تریلیون دلاری نفت آسان‌تر شد
دسترسی به بازار ۳ تریلیون دلاری نفت آسان‌تر شد
معاملات نفت در گذشته عمدتاً در اختیار شرکت‌های فعال در تجارت کالاهای پایه، سرمایه‌گذاران نهادی و معامله‌گران حرفه‌ای بود؛ افرادی که توانایی انجام معاملات در مقیاس هزاران بشکه را داشتند، اما این محدودیت اکنون بسیار کمتر شده و دسترسی به بازار برای معامله‌گران خرد آسان‌تر از گذشته است.

به گزارش پرشین خبر از CNBC، گروه CME در ماه ژوئن اعلام کرد قصد دارد قراردادهای آتی نفت خام وست‌ تگزاس اینترمدیت (WTI) با حجم ۱۰ بشکه را عرضه کند. آغاز معاملات این قراردادها در انتظار دریافت مجوزهای نظارتی است. این در حالی است که قرارداد Micro WTI شرکت CME معادل ۱۰۰ بشکه و قرارداد استاندارد این شرکت معادل ۱۰۰۰ بشکه نفت خام است.

این اقدام تازه‌ترین گام در روندی است که برخی ناظران بازار آن را «دموکراتیزه شدن» معاملات نفت می‌دانند؛ روندی که طی سال‌های گذشته با گسترش کارگزاری‌های آنلاین، صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF) و قراردادهای آتی با حجم کمتر شتاب گرفته است.

زاویر وونگ، تحلیلگر بازار در eToro سنگاپور، اظهار کرد: «معامله نفت قبلاً بازی ثروتمندان بود.» وی افزود: «این‌طور نبود که معامله‌گران خرد اصلاً نتوانند به بازار دسترسی پیدا کنند، اما اندازه قراردادها عملاً مانع بزرگی برای ورود آنها به بازار بود.»

به گفته وونگ، کارگزاری‌های آنلاین، قراردادهای مابه‌التفاوت (CFD) و ETFها از آن زمان شرایط بازار را تغییر داده‌اند. وی عنوان کرد: «دیگر برای اتخاذ موضع درباره بازار نفت، نه به سرمایه‌ای شش‌ رقمی و نه به دسترسی به بازار فیزیکی نفت نیاز دارید. بنابراین، امکان شکل‌ دادن به یک دیدگاه درباره بازار و اقدام بر اساس آن، بیش از گذشته برای عموم فراهم شده است.»

علاقه معامله‌گران خرد به بازار نفت نیز در حال افزایش است، به‌ویژه در دوره‌های پرتنش بازار. وونگ اظهار کرد تعداد معاملات نفت انجام‌شده در eToro طی سه ماه پس از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، تقریباً ۱۶ برابر بیشتر از مدت مشابه یک سال قبل بوده است.

گروه CME همچنین اعلام کرد میانگین حجم معاملات روزانه قراردادهای آتی ۱۰۰ بشکه‌ای Micro WTI در ماه مه به ۲۷۲ هزار قرارداد رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳۱۷ درصد افزایش یافته است.

 

نسل جدید معامله‌گران نفت

عرضه قراردادهای آتی با حجم پایین‌تر از سوی CME می‌تواند این روند را بیش از پیش تقویت کند. کارلی گارنر، استراتژیست بازار کالا و کارگزار شرکت DeCarley Trading، اظهار کرد قراردادهای آتی کوچک‌تر و ETFهای نفتی مانند صندوق United States Oil Fund (USO)، امکان سفته‌بازی در بازار نفت را برای معامله‌گرانی با سطوح مختلف تجربه و سرمایه فراهم کرده‌اند. وی عنوان کرد: «بازار نفت قطعاً در حال دموکراتیک‌تر شدن است.»

به گفته وی، قرارداد جدید می‌تواند برای معامله‌گرانی که به بازار آتی علاقه‌مند بوده‌اند اما به‌دلیل ریسک‌های مرتبط با موقعیت‌های بزرگ‌تر از ورود به این بازار خودداری کرده‌اند، به‌عنوان نقطه ورود عمل کند.

اما دسترسی گسترده‌تر به بازار می‌تواند پیامدهای منفی نیز داشته باشد. گارنر اظهار کرد: «سفته‌بازان می‌توانند در کوتاه‌مدت از طریق نوسانات ناشی از رفتارهای هیجانی که ارتباط چندانی با عوامل بنیادی بازار ندارند، بر قیمت‌ها تأثیر بگذارند. » با این حال، به گفته وی، افزایش حضور معامله‌گران خرد به نقدشوندگی بازار نیز کمک می‌کند و به تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان امکان می‌دهد ریسک خود را با کارایی بیشتری پوشش دهند.

گارنر معتقد است ETFهای کالایی پیش‌تر نیز در برخی مقاطع روند کشف قیمت را مختل کرده‌اند.

وی به آشفتگی بازار در آوریل ۲۰۲۰ اشاره کرد؛ زمانی که محدودیت‌های اعمال‌شده در پی شیوع ویروس کرونا موجب شد تقاضای نفت بسیار سریع‌تر از توان تولیدکنندگان برای کاهش عرضه سقوط کند.

این بحران در شرایطی تشدید شد که قرارداد آتی نفت WTI برای تحویل ماه مه به زمان سررسید نزدیک می‌شد. معامله‌گرانی که همچنان این قرارداد را در اختیار داشتند، با احتمال تحویل فیزیکی نفت خام مواجه بودند، در حالی که ظرفیت ذخیره‌سازی بسیار محدودی در دسترس بود و همین امر موجب شد معامله‌گران برای فروش قراردادهای خود هجوم بیاورند.

هم‌زمان، سرمایه‌گذاران خرد با این فرض که قیمت نفت دوباره افزایش خواهد یافت، سرمایه بیشتری را وارد صندوق‌های نفتی کردند و بر فشارهای موجود در بازار آتی افزودند.

گارنر اظهار کرد: «از نظر من، این موضوع برای بازار کالاهای پایه مشکل‌ساز بوده است. شاهد آن هستیم که ورود سرمایه می‌تواند قیمت کالاها را از عوامل بنیادی بازار دور کند.» با این حال، برخی کارشناسان همچنان تردید دارند که سرمایه‌گذاران خرد بتوانند همان تأثیری را بر بازار نفت خام بگذارند که گاهی بر قیمت سهام شرکت‌های خاص دارند.

فعالیت معامله‌گران خرد می‌تواند حجم معاملات را افزایش دهد و در برخی مواقع نوسانات ناشی از اخبار را تشدید کند، اما جریان معاملات معامله‌گران حرفه‌ای و فعالان تجاری بازار همچنان احتمالاً نقش اصلی را در تعیین قیمت‌های مرجع ایفا خواهد کرد.

اوله هانسن، رئیس استراتژی کالا در Saxo Bank، اظهار کرد: «کالاها اکنون و همیشه به بازار اسپات وابسته خواهند بود. قیمت‌ها نمی‌توانند برای مدت طولانی فاصله زیادی از عوامل بنیادی حاکم داشته باشند؛ بنابراین بعید می‌دانم در این مورد، عوامل حاشیه‌ای بتوانند بر عوامل اصلی غلبه کنند.»

استیو ساسنیک، استراتژیست ارشد Interactive Brokers، نیز بر همین نکته تأکید کرد. بازار نفت خام همچنان تحت سلطه تولیدکنندگان دولتی، شرکت‌های بزرگ انرژی، معامله‌گران کالا و مصرف‌کنندگان صنعتی عمده قرار دارد و حجم فعالیت آنها به‌مراتب بیشتر از فعالیت معامله‌گران حقیقی است.

در نتیجه، معامله‌گران خرد می‌توانند با هزینه کمتر و سهولت بیشتری در بازار نفت خام فعالیت کنند؛ با این حال، تولید، مصرف، ذخایر نفت و تحولات ژئوپلیتیکی همچنان مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده قیمت نفت خواهند بود. با این حال، نفوذ نفت بسیار فراتر از معامله‌گران حرفه‌ای و شرکت‌هایی است که بر بازار آن تسلط دارند.

ناظران بازار بر این باورند که قیمت نفت بر تورم و هزینه‌های خانوارها تأثیر می‌گذارد و از همین رو، تقریباً همه سرمایه‌گذاران، به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم، در معرض نوسانات قیمت نفت قرار دارند. ساسنیک عنوان کرد: « در واقع، همه ما چه بخواهیم چه نخواهیم، به‌نوعی با بازار نفت سروکار داریم.»