لجبازی ایتالیا بر سر فروش ذخایر طلا؛ رُم «جفت‌ شش» آورد
لجبازی ایتالیا بر سر فروش ذخایر طلا؛ رُم «جفت‌ شش» آورد
در حالی که دارایی‌های ملی ایتالیا شامل اوراق قرضه و بانک‌ها، در سال‌های اخیر اغلب هدف ناآرامی‌ و بی‌ثباتی‌های بازار بوده‌اند، این کشور اکنون به لطف ذخایر هنگفت طلای بانک مرکزی‌اش، به اصطلاح «جفت‌شش» آورده است.

به گزارش خبرنگار ما از رویترز، ذخیره طلای ایتالیا، نتیجه دهه‌ها حفاظت قاطعانه پس از احیای ذخایری است که در دهه ۱۹۴۰ به دست نازی‌ها غارت شده بود. همچنین موضع سختگیرانه رُم و مقاومت در برابر درخواست‌ها برای فروش طلا در بحران‌های مکرر و بحبوحه انباشت بدهی ملی، حالا به بار نشسته است.

بانک مرکزی ایتالیا هم اکنون پس از آمریکا و آلمان، سومین ذخایر طلای بزرگ جهان را در اختیار دارد. طبق محاسبات رویترز، ذخایر ۲ هزار و ۴۵۲ تُنی این کشور در حال حاضر با قیمت کنونی فلز زرد، ۳۰۰ میلیارد دلار ارزش دارد که در سال ۲۰۲۴ به طور تقریبی ۱۳ درصد تولید ناخالص داخلی ایتالیا را تشکیل می‌داد.

 

عشق به طلا

رابطه عاشقانه ایتالیا با طلا به هزاران سال پیش بازمی‌گردد؛ زمانی که «اتروسک‌»ها خیلی پیش‌تر از روم باستان به فناوری ذوب دانه‌های طلا دست یافته و در آن خبره شده بودند. در زمان ژولیوس سزار، سکه طلایی «اورئوس» پایه پولی امپراطوری روم شد و قرن‌ها بعد، «فلورین/ به ایتالیایی فیورینو» در اروپای قرون وسطی به اندازه دلار امروزی تاثیرگذار بود.

سیاست طلای اخیر این کشور تحت تاثیر تجربه جنگی‌اش شکل گرفته است؛ زمانیکه نیروهای آلمان نازی با کمک رژیم فاشیستی داخلی ایتالیا، ۱۲۰ تن از ذخایر این کشور را تصاحب کردند. تا پایان جنگ، این اندوخته به حدود تنها ۲۰ تن کاهش یافته بود.

ایتالیا در دوران «معجزه اقتصادی» پساجنگ، به اقتصادی صادرات‌ – محور بدل شد و شاهد هجوم ارزهای خارجی، به ویژه دلار آمریکا بود. به نوشته تارنمای بانک مرکزی ایتالیا، برخی از این منابع به طلا تبدیل شدند. ذخایر طلای ایتالیا از جمله سه‌چهارم طلای غارت‌شده که در سال ۱۹۵۸ موفق به بازپس‌گیری آن شد، تا سال ۱۹۶۰ به یک هزار و ۴۰۰ تن رسید.

 

ساعت نفیس پدربزرگ

شوک‌های نفتی دهه ۱۹۷۰ ناآرامی جهانی بیشتری به همراه داشت که در ایتالیا به معنای ناآرامی‌های مدنی و تغییرات مکرر دولت بود که از نظر سرمایه‌گذاران پرریسک بود.

استفانو کاسِلی، رئیس دانشکده مدیریت SDA بوکونی مستقر در میلان، به رویترز گفت: بی‌ثباتی پولی شدید بانک‌های مرکزی، کشورهای غربی را به سمت خرید طلا سوق داده است؛ دارایی‌های که نماد اعتبار مالی محسوب می‌شود.

رُم به منظور جبران کسری بودجه ناشی از فرار سرمایه، در سال ۱۹۷۶ از ۴۱ هزار و ۳۰۰ قطعه شمش طلای موجود در ذخایرش به عنوان وثیقه برای دریافت وام ۲ میلیارد دلاری از «بوندس‌بانک» آلمان استفاده کرد.

با این حال، ایتالیا خلاف انگلیس یا اسپانیا، در مقاطع رکود مالی از فروش طلا خودداری و حتی در بحران بدهی سال ۲۰۰۸ نیز ذخایرش را حفظ کرد.

سالواتوره روسی، معاون اسبق بانک مرکزی ایتالیا در بخشی از کتابش که سال ۲۰۱۸ به چاپ رسید و «Oro/طلا» نام داشت، در توصیف جایگاه فلز زرد نوشت: طلا مثل ظروف نقره‌ای خانوادگی است؛ مثل ساعت نفیس پدربزرگ؛ آخرین مفر در زمان بلوا و هر بحرانی که اعتماد بین‌المللی به کشور را تضعیف کند.

 

تصمیمی برای عصر حاضر

با توجه به اینکه بسیاری از کشورهای غربی همچنان به طلا به عنوان سپر و آخرین سنگر می‌نگرند، بانک‌های مرکزی جهان دوباره در بحبوحه بازسازی نظم جهانی در حال انباشت آن هستند.

کاسلی دراین باره می‌گوید: آن تصمیم تاریخی بانک مرکزی ایتالیا به طور شگفت‌آوری امروز و متجددانه به نظر می‌رسد چون دوباره به آن نقطه برگشته‌ایم.

بانک مرکزی ایتالیا هم‌اکنون حدود ۸۷۱ هزار و ۷۱۳ سکه طلا به وزن حدود ۴.۱ تن در خزانه‌های این کشور نگهداری می‌کند که به آن «محراب» می‌گویند و برگرفته از اتاقی است در کلیسا که اشیای مقدس در آن نگهداری می‌شود.

داده‌های شورای جهانی طلا نشان می‌دهد که این فلز گرانبها به طور تقریبی ۷۵ درصد ذخایر رسمی ایتالیا را در پایان سال گذشته میلادی تشکیل می‌داد که به مراتب بیشتر از ۶۶.۵ درصد منطقه یورو است.

حدود یک هزار و ۱۰۰ تُن از این طلا در خزانه زیر مقر بانک مرکزی ایتالیا در «پلازا کُچ/ کاخ کچ» که چند قدمی با «کولوسئوم» فاصله دارد، نگهداری می‌شود. مقدار مشابهی در آمریکا و مقادیر کمتری نیز در انگلیس و سوئیس نگهداری می‌شود.

افزون بر این، ایتالیا یکی از صادرکنندگان برتر جواهرآلات طلا در جهان است که به طور متمرکز در الساندریا، آرتسو و ویچنزا تولید می‌شود و برندهای تجملی همچون بولگاری، بوچلاتی و دامیانی از شهرت جهانی برخوردارند.

 

جذاب‌ترین دارایی

درخواست‌ها برای فروش طلا به منظور کاهش بدهی ملی ایتالیا که اکنون بیش از سه تریلیون یورو (۳.۴۹ تریلیون دلار) است و پیش‌بینی می‌شود که سال آینده به ۱۳۷.۴ درصد تولید ناخالص داخلی این کشور برسد، همچنان مطرح می‌شود اما هنوز راه به جایی نبرده‌ است.

جیاکومو کیورینو، رئیس واحد تحلیل بازار در بانک «پاتریمونی سِلااندسی/Patrimoni Sella & C» می‌گوید که «فروش حتی نیمی از ذخایر طلا هم مشکل بدهی ایتالیا را حل نمی‌کند.»

برخی اینطور استدلال می‌کنند که با توجه به قیمت کنونی طلا که تا زمان نگارش این مطلب به بیش از چهار هزار و ۲۰۰ دلار در هر اونس رسیده است، فروش شمش‌ها می‌تواند بودجه‌ای برای خدمات عمومی ضروری آزاد کند تا به جای بی‌استفاده ماندن در خزانه‌ها، به شهروندان منفعت برساند.

با این حال، بانک مرکزی ایتالیا هیچ نشانه‌ای از تمایل به فروش نشان نمی‌دهد. این بانک درباره سیاستش پیرامون طلا که در این مقاله به آن پرداخته شده است نیز اظهارنظری نکرد.

کاسلی همچنین درباره این موضوع اظهار کرد: در مقطعی که جهان در حال بازترسیم است، قیمت‌های بازار به سطوح بی‌سابقه‌ای رسیده و دارایی‌های دیجیتال همچون استیبل‌کوین‌ها و ارزهای دیجیتال در حال پیشرفت هستند، بانک‌های مرکزی در حال حاضر جذاب‌ترین دارایی را در اختیار دارند. درباره «نفروختن طلا» حق با آنهاست.