به گزارش پرشین خبر از روابط عمومی و امور بینالملل وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، پروفسور سیده فلیحه زهرا کاظمی ایران شناس پاکستانی، در همایش «مواجهه شرق و غرب در اندیشههای علامه محمد اقبال لاهوری» به بررسی نگاه اقبال به چالشهای دوران استعمار و مسئله ارتباط میان شرق و غرب پرداخت.
او با اشاره به فضای تاریخی شکلگیری اندیشههای اقبال گفت: اقبال در دورهای میزیست که جوامع شرقی در معرض دگرگونیهای عمیق قرار داشتند و نیازمند الگویی تازه برای تعامل با جهان جدید بودند.
به گفته کاظمی، اقبال میکوشید الگوی فکریای ارائه دهد که ضمن درک واقعیتهای تمدن جدید، پاسخگوی نیازهای فرهنگی و معنوی جهان اسلام نیز باشد.
این پژوهشگر تأکید کرد که اقبال با برخی رویکردهای سکولار به دلیل ایجاد «گسست از هویت معنوی» موافق نبود و ریشههای فکری خود را در سنتهای دینی و فرهنگی شرق جستوجو میکرد. او افزود: اقبال باور داشت که شرق، بهویژه جهان اسلام، سرمایه عظیمی در حوزه عرفان الهی دارد.
کاظمی بیان کرد اقبال از رکود فکری شرق، کنارهگیری از اجتماع و گرایش به زهد منفعلانه انتقاد داشت و در مقابل، «عرفان فعال» و مسئولیتپذیر را مطرح میکرد. به باور اقبال، این رویکرد میتوانست جوامع شرقی را دوباره به حرکت و خلاقیت برساند.
او در ادامه گفت: اقبال راهحلهایی روشن برای برونرفت از وضعیت آن روزگار ارائه کرده است؛ به نظر اقبال، نه غرب باید نفی شود و نه شرق؛ بلکه مسئله اصلی چگونگی مواجهه این دو حوزه فکری است. راهحل او ایجاد تعادل و گفتوگوی سازنده میان دستاوردهای تمدن جدید و ارزشهای دینی و معنوی بود.
این ایرانشناس پاکستانی افزود: از دیدگاه اقبال، مواجهه میان شرق و غرب یک تقابل ساده یا دوگانه صرف نیست، بلکه یک فرایند پیچیده است که از دل آن میتوان به شکلگیری تمدنی نو دست یافت.
کاظمی همچنین به جایگاه ایران در نگاه اقبال اشاره کرد و گفت: اقبال معتقد بود ایران و تهران جایگاهی مهم در حوزه معنویت شرقی دارند و از این فضا تأثیر پذیرفته بود.
وی در پایان تأکید کرد: میراث فکری و فرهنگی ایران، که اقبال به آن توجه ویژه داشت، همچنان الهامبخش بسیاری از اندیشمندان منطقه است و میتواند در شکلگیری گفتوگوهای فرهنگی و تمدنی نقشآفرین باشد.
پایگاه خبری تحلیلی پرشین خبر در راستای اطلاع رسانی صحیح، اخبار تحلیلی اقتصادی – اجتماعی را منتشر می نماید.